شهر هشجین مرکز بخش خورش‌رستم شهرستان خلخال واقع در استان اردبیل در شمال غرب ایران است. این شهر که جمعیتی حدود 4500 نفر دارد دارای مناطق دیدنی و طبیعتی زیباست که آن را به یکی از مقاصد گردشگری استان اردبیل تبدیل کرده است. اگر تا به حال به این شهر سفر نکرده اید اکسیر یک طبیعت گردی به یاد ماندنی در این شهر زیبا و همچنین روستاهای اطراف آن را به شما توصیه می کند. در ادامه به معرفی تعدادی از جاذبه های گردشگری هشجین می پردازیم.

معرفی هشجین

 تلفظ صحیح نام شهر در زبان ساکنین محل به صورت هشئین بوده و قدیمی ترین متنی که در این خصوص وجود دارد مربوط به کتیبه های بازمانده از زمان آشور است. براین اساس سارگون پادشاه آشور به هنگام لشگرکشی به سرزمین اورارتو متوجه انبار آذوقه به نام پانزیشن گردیده و برای تصرف آن لشگر خود را به سوی مرزهای جنوبی اورارتو حرکت می دهد.

هشجین

فاصله ی هشجین از اردبیل ۱۱۰ کیلومتر، از خلخال ۴۰ کیلومتر، از ۸۵ کیلومتری اتوبان زنجان به تبریز ۷۵ کیلومتر و از ۱۱۰ کیلومتری اردبیل در جاده اصلی سرچم به اردبیل پل رود قزل اوزن ۱۳ کیلومتر است.

هشجین با 60 روستای تابعه و3 روستای هدف گردشگری برندق نمهیل کزج و سایر روستای های زیبای دیگر که همگی با جاده آسفالته قابل دسترسی هستند همه ساله پذیرای میهمانان ارجمند از اقصی نقاط کشور است.

بخش خورش رستم و شهرهشجین از مناطق گرمسیری شهرستان خلخال بوده و به لحاظ تفاوت آب و هوایی و اقلیم این منطقه زیبایی های خاص خود را داراست.لازم به ذکر است که این منطقه گرمترین شهر اردبیل است بنابراین برای سفرهای تابستانی چندان مناسب نیست.

هشجین

پل معلق پیرتقی (خلخال)

از معروف ترین جاذبه های گردشگری شهر هشجین پل معلق پیرتقی در دره های عمیق و زیبای شهر هشتجین از توابع خلخال است. این پل معلق به ارتفاع حدودی 60 متر بالای رودخانه ی قزل اوزون به طول 150 متر کشیده شده است و دو سوی یک دره را به هم وصل می کند. عبور از این پل که از روی دره های عمیق می گذرد با تکان هایش قطعا یکی از هیجان انگیز ترین لحظات را برای بازدید کننده ها به ارمغان خواهد آورد، سالانه عده زیادی از گردشگران را به شهر هشتجین و روستای مشکول می کشاند.

پل معلق پیرتقی که به پل معلق خلخال هم معروف است در محل به هم پیوستن دو رودخانه ی گیوی چای و قزل اوزون و به منظور آسان سازی رفت و آمد و بازدید های فنی سدی که در آن نزدیکی در حال ساخت بود ایجاد شد اما پس از مدتی توجه گردشگران را به خود جلب کرد.

در گذر از پل، صدای خشک چوب ها، نسیم خنک هشجین و ریزش آرام آب از دل کوه فضا را رویایی تر می کند. یک رویای پرهیجان و ترسناک که با گذر از مسیر 150 متری پل می تواند تبدیل به آرامشی دلنشین شود. روستای پیرتقی که در نزدیکی پل قرار دارد، تنها یک خانوار ساکن دارد.

پل معلق پیرتقی

پل معلق پیرتقی

آبشارهای هشجین

 در شهر هشجین و روستاهای اطراف آن آبشارهای زیبایی وجود دارد که گردشگران را به خود جذب می کند. از جمله آنها می‌توان به مجموعه آبشارهای روستای زیبا و سرسبز نوده، آبشار دیز و آبشار آق بولاغ کرنق اشاره نمود.

روستای نوده در فاصله ۱۵ کیلومتری از هشتجین ،در استان اردبیل روستایی در دامنه جنوبی کوه آق داغ به ارتفاع ۳۳۰۳ متر با منظره ای زیبا آبشارها و دره ها و جنگل سر سبز و دیدنی مسیری مناسب و زیبا جهت صعود به قله آق داغ می باشد.

مجموعه آبشارهای روستای نساز یکی از بی نظیر ترین و بکرترین مناظر منطقه است همچنین روستای زیبای برندق با طبیعت منحصر به فرد منطقه ای بسیار بکر و زیبا برای گردشگران است.

آبشار دیز

معروف‌ترین و دیدنی‌تری آبشار هشجین آبشار نوده است که در ۴ کیلومتری شرق روستایی با همین نام قرار دارد. روستای نوده که از توابع خورش رستم است، تا هشجین ۱۵ کیلومتر فاصله دارد و در دامنه جنوبی کوه آق داغ قرارگرفته است. ارتفاع آبشار حدود ۳۰ متر است که از میان صخره‌ای سنگی به پایین می‌ریزد.

آبشار دیز

قله ی آق داغ

قله زیبای آق داغ با ارتفاع ۳۳۰۳ متر به عنوان دومین کوه بلند استان اردبیل با رشته ۳۰ کیلومتری و دامنه ‌های پر گل و ریحان و دامنه‌های ییلاقی آن و با آویشن ‌های معطر و طبیعت بکر خدادادی و چشمه گوارای تکه بولاغی از زیبایی های بی نظیر این منطقه است. از فراز آق داغ جنگل‌های نوده، آق سو، چنارلیق، کیوی زاویه و قره تکان دیده می‌شوند. آق داغ که به معنای کوه سفید است، به دلیل وجود سنگ آهک به رنگ سفید درآمده است. البته اهالی منطقه این کوه را با نام‌های دیگری هم می‌نامند. هاججا داغ به معنای کوه دو شاخه یکی دیگر از نام‌های این کوه است. همچنین به دلیل وجود مقبره‌ای به نام امام زاده سلطان سید محمود، این کوه را "امازادا داغی" هم می‌نامند. در ارتفاع حدوداً ۲۱۰۰ متری این کوه چشمه‌ای جاری است که آب گوارایی دارد و مردم محلی معتقدند آب آن باعث هضم سریع غذا شده و برای سلامت دستگاه گوارش مفید است.

قله ی آق داغ

روستای منامن

روستای منامن یکی از روستاهای زیبای خورش رستم شمالی در 15 کیلومتری شهر هشجین و 65 کیلومتری شهرستان خلخال استان اردبیل واقع شده است. این روستا به لحاظ موقعیت و اقلیمش یکی از روستاهای گرمسیری شهرستان و کلکسیون باغی شهرستان خلخال است. تولید میوه های سردختی، جالیزی، دانه دار هسته دار و نوبرانه و خشکبار از محصولات این روستای زیبا است که ارگانیک بوده و طعم خوش میوه های این روستا زبانزد میهمانان سراسر ایران است. مردم با عاطفه و مهمان نواز این روستا از مهمانان و گردشگران با پذیرایی با انواع میوه در باغات سرسبز خاطره یک سفر خوب به بخش خورش رستم را ماندگار می کنند.

منامن در احاطه کمربندی از کوه هایی همچون آق داغ(محلی)، قافلانکوه (محلی)، قاسم کلکی و کوه علم زمیسی و کوه های ساربانان قرار گرفته است. در مورد چگونگی و زمان تشکیل روستای منامن، اطلاعات درستی در دست نیست ولی بر اساس سنگ نوشته ها و قبرستانهای فعلی و قدیمی و بنابر وجود دیوارهایی در خلیفه باغی و وجود سنگ قبرهایی با نمادهای گوناگون، قدمت زیادی را برآورد می کنند. با استناد به شواهد ذیل می توان تاریخ روستا را به قبل از اسلام و دوران زرتشت و مسیحیت ربط داد.

درباره ی نام روستا منامن، منامین و مانامون، نامهایی است که از قدیم تلفظ می شود. البته معنی دقیق و روشنی از نام روستا در دست نیست. رودخانه قزل اوزن و قلیسین های آن، قشلاق ها و مسیر راه منامن به آنها از جمله دامجلی، ساریاستان، قارانقلوق دره سی، خرّیغان، قویون یولاغی، دوه بوینی، مسیر راه منامین به نمهیل، منامن به چناران، سوخ بلاغ، آت اوچان، معدن منگنز، سید اولن، سید ایلان وران، قاراپتالی، صوفولوخ، علم زمیسی، و حمام قدیمی.روستاهای همجواری که از طریق زمینی (از طریق مزارع و کوه ها و دره ها و رودخانه قزل اوزن) با منامن همسایه اند. ذهراب دره سی، قانلی دره، قزل دره سی، قارانقلوق دره سی. آق دره، قارادره، یاز دره سی، دره هایی هستند که در این روستا قرار دارند.

روستای منامن

روستای منامن

آداب و رسوم

زبان، پوشش و باورهای مردم هشجین همانند دیگر مناطق آذربایجان می باشد. مناسبتهای گوناگونی در آن برگزار می گردد که به شرح زیر می باشد:

عید نوروز

چهارشنبه سوری

قورشاق سالاماق: مراسم شال اندازی

یومورتا بویاماق: رنگ کردن تخم مرغ در چهارشنبه سوری

چَرشنبهَ لیک: هدیه ایست که از طرف خانواده داماد به عروس و یا برادر به خواهر داده می شود

بایرام واختی: پیک نیکی است که در ایام عید برگزار می شود

شیلان: در ترکی میهمانی عام را گویند و ولیمه ای را گوییند که خیرات مردگان شود

چومچه خاتئن: همان مراسم باران خواهی که در اکثر نقاط ایران هم به چشم می خورد

خئدئر نبی: مراسمی است که در چله کوچک انجام می گیرد و در آن قوود بین آشنایان و همسایگان پخش می شود

قوود الَمَک: کسانی که اقدام به تهیه قوود می کنند شب چله کوچک با دعوت فامیل و آشنایان به الک کردن قوود اقدام می کنند

محرم

طشت گذاری

شاخسین

مراسم شمع‌گذاری: در شب تاسوعای حسینی مردم به مساجد رفته و شمع روشن می کنند

شبیه خوانی

مولودی خوانی

 

جاجیم خلخال

وجه مشخصه جاجيم هاي توليدي در استان هاي مختلف و نيز مناطق مختلف يك استان با يكديگر، طرح هاي آن است كه اين طرح ها با ظرافت و زيبايي وضمن بافت بر جاجيم نقش مي بندد، چنان كه در روستاهاي بخش خورش رستم شهرستان خلخال طرح هايي نظير جولما، سيرگا، بادامي، كه جي، ناخني بز، ديرناقي، اوزوك نگين، انگشتر، قاشي و ... بر روي نوار جاجيم مشاهده مي شود.

گفتني است انواع ديگري از جاجيم نيز در روستاها و مناطق عشايري استان فارس، به ويژه درمنطقه فيروز آباد بافته مي شود كه داراي عرض بيشتري بوده و دستگاه بافت آن نيز با دستگاه جاجيم بافي در روستاهاي خلخال متفاوت است و طبعا از لحاظ رنگ بندي، طرح ها و نقوش ويژگي هاي خاص خود را دارد.

رودخانه قزل اوزون

رودخانه قزل اوزن هشجین به طول 120 کیلومتر معروفترین و پر آب ترین رودخانه بخش خورش رستم شهرستان خلخال است که در قسمت غربی شهرستان خلخال و در بخش خورش رستم از شمال به جنوب در جریان است.

بعلت ارتفاع نسبتا زیاد این رودخانه نسبت به روستاهای اطراف آن ، استفاده از آب آن برای اغلب روستاها میسر نیست.

رودخانه قزل اوزن خلخال از ارتفاعات کردستان سرچشمه می گیرد که پس از گذر از مسیر های پر پیچ و خم کردستان و آذربایجان شرقی به حوزه خورش رستم شهرستان خلخال وارد شده و پس از گذر از آن به سد منجیل می ریزد که در ادامه با نام سفید رود به دریای خزر می ریزد.

روستاهای گردشگری نمهیل، برندق و روستای کزج با باز شدن شکوفه های درختان میوه گردشگران را به آرامش دعوت می کند و طبیعت سرسبز و زیبای روستاهای چنار، آهو ، نساز نیز با درختان ارس از مقصدهای مهم مردم در ایام نوروز است.

کشتزارهای برنج روستای مزرعه در حاشیه قزل اوزن نیز دیدنی است و لحظاتی با گذر از این جاده و عبور از تونل های دوزاده گانه در مسیر سرچم دیدن ژئو پارک طبیعی خورش رستم بر زیبایی جاده اردبیل سرچم می افزاید.

روستای کزج

روستای کزج جزو 12 روستای هدف گردشگری اردبیل و 10 روستای دارای بافت با ارزش معماری سنتی در كشور محسوب می‌شود. نام آن برگرفته از كلمه «كزه» یعنی چوبدستی است. اسم کزج در برخی از لغتنامه ها به انگورستان نیز معنی شده است.

معماری این روستا پلکانی و ماسوله ای شکل است. آنچه این روستا را حائز اهمیت ساخته است علاوه بر معماری منحصر به ‌فرد، علاقه اهالی به حفظ این نوع معماری و تاكید بر حفاظت و حراست از سنن، آداب، رسوم و فرهنگ گذشته این خطه است.

روستای گردشگری کزج در ۱۵ کیلومتری شمال‌ غربی هشجین در استان اردبیل واقع است. بافت سنتی، معماری خاص اماکن مسکونی، قرار گرفتن در کوهپایه، بهره مندی از طبیعت بکر و زیبا، جاری شدن رودخانه قزل اوزن درست از بین باغات روستا، قدمت و پیشینه تاریخی و صنایع دستی موجب گردیده است که این روستا به یکی از جاذبه های توریستی استان اردبیل تبدیل گردد. باغداری و دامداری و کشاورزی شغل عمده اهالی این منطقه است. فاصله این منطقه از خلخال ۵۷ کیلومتر و از هشتجین ۱۷ کیلومتر است. رودخانه قزل اوزن از ۱ کیلومتری غربی این روستا می‌گذرد، این خانه های روستا بافتی شبیه شهر تاریخی و توریستی ماسوله پدید آورده‌است.

روستای کزج

 

روستای کزج

 

روستای کزج