شهر بلده کجاست؟

بَلَده یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر در بخش بلده شهرستان نور واقع شده‌است.

شهرستان نور دارای سه بخش مركزی ، بلده و چمستان است . بخش مركزي شامل شهرهاي نور ( مركز شهرستان ) ، رويان (علمده) و ايزدشهر است و از روستاهای مهم آن رستم رود ، تاشكوه عليا و سفلی است . بخش چمستان به مركزيت شهري به همين نام كه در فاصله ۱۵ كيلومتري جنوب شرقی نور ، در مجاورت شهرستان آمل قرار دارد . بخش بلده نيز به مركزيت شهري قديمی به همين نام در ۸۵ كيلومتری جنوب شهر نور قرار دارد و پل ارتباطی ميان دو جاده مهم هراز و چالوس است .

شهر بلده از طریق سه جاده به شهرهای شمالی و تهران دسترسی دارد. در حدّ فاصل ۵۳ کیلومتری جاده هراز و ۵۵ کیلومتری جاده چالوس قرار دارد. بلده آب و هوایی ییلاقی دارد و بازدید گردشگران را به خود و روستاهای اطراف زیاد کرده‌است.

همچنین روستای «یوش» در بلده (تقریبا در غرب شهر بلده)، زادگاه «نیما یوشیج»، پدر شعر نو ایران می‌باشد. در حال حاضر «خانه نیما یوشیج» به عنوان یک مکان تاریخی - فرهنگی مورد بازدید علاقمندان قرار می‌گیرد.

شهر بلده

قلعه پولاد بلده کجاست؟

این قلعه در شهر بلده، در ۱۴۵ کیلومتری شهرستان نور واقع شده  است که هفت کیلومتر با روستای یوش فاصله دارد. قلعه پولاد در شمال شهر بلده، بر بالای پوزه کوهی که رو به جنوب است، بنا شده است و از سه سمت شمال، جنوب و شرق به دره های عمیق و پرشیب منتهی می شود. ورودی اصلی قلعه در سمت جنوب شرقی قلعه قرار گرفته است.این اثر در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه پولاد بلده

قدمت قلعه پولاد بلده


قدمت قلعه پولاد براساس برآوردهای باستان شناسان به زمان سلسله بادوسپانان طبرستان در حدود ۷۰۰ سال پیش می رسد. قلعه پولاد یا قلعه بلده در کتب تاریخی به نام قلعه نور نیز شناخته می شود. تاریخ ساخت قلعه پولاد بسیار قدیمی است و تا دوره صفویه دایر و مسکون بوده است. تا قبل از صفویه قدرت های محلی با ریاست ملک کیومرث با دوسپتاتیو اولاد او، شاهان بنی کاووس بر قلعه حکومت می کردند و قلعه پولاد جز مقرهای حکومتی آنان بود. پس از انقراض آنان به دست صوفیه، منطقه رستم داد (نور و کجورامروزی) روی ترقی ندید و قلاع آن همچون قلعه پولاد رو به ویرانی نهاد. در داخل قلعه ساخته های معماری خشتی عظیمی که هم اکنون جز یک طاق نیمه مخروبه و تل خاکی از آنها باقی نمانده، نمایانگر شکوه، جلال و عظمت بنا در سالهایی می باشد که زندگی در آن جریان داشته است.

قلعه پولاد بلده

معماری قلعه پولاد بلده

امروزه می توان پیاده تا بالای قلعه قسمت شاه نشین آن - را پیمود. قلعه پولاد تمامی قسمت های یک مجموعه حکومت محلی از دروازه تا استبل و اتاق های نگهبانی و محل های دیده بانی را داراست.
همچنان از برج و باروهای آن سرافراز بر بلندی های شمال بلده بر بالای پوزه کوهی که رو به جنوب است، ایستاده اند. بنای قلعه شامل سه قسمت اصلی است و بارویی اطراف آن را احاطه کرده است. برج های متعددی درهر سمت بارو به چشم می خورد و ارتفاع تعدادی از آنها که امروزه بر جای مانده به بلندی هفت الی هشت متر می رسد. آب قلعه از چشمه مرتع ملرزبا تنبوشه به قلعه فرستاده می شده است.
به جز عناصر معماری ذکر شده آب انبارهایی در جای جای قلعه به شکل چاه وجود دارد که به طور احتمال وظیفه ذخیره آب از طریق نزولات جوی را بر عهده داشته اند. این حوض ها به تعداد فراوان و در تمام نقاط قلعه پراکنده اند. پلان قلعه به علت نوع بستر و توپوگرافی منطقه دارای شکل نامنظم می باشد. یا به عبارتی تاثیر محیط در شکل گیری قلعه پدیدار شده است. بنا در شیب کوه ساخته شده به طوری که از داخل شهر دارای دید بصری بسیار جالبی است و به همین دلیل به شهر و مناطق اطراف نیز تسلط کافی دارد.

کاربری قلعه پولاد بلده

عملکرد قلعه پولاد بلده به طور قطعی مشخص نیست، اما، لازم به ذکر است سفال های به دست آمده از جای جای بنا، سیستم های ذخیره آب و بکارگیری تنبوشه های سفالی، جهت هدایت آب و مواردی از این قبیل، فرضیه ای را در ذهن می پرورد و این احتمال را به وجود می آورد که شاید بنا به عنوان محلی برای زندگی ساخته شده و بهتر است گفته شود ممکن است این قلعه برای دفاع از شهر، طوری ساخته شده که در مواقع لزوم و در مقاطع زمانی خاص، برای زندگی تعداد زیادی از مردم مورد استفاده قرار گیرد. لذا در حال حاضر و قبل از انجام مطالعات باستانشناسی و عملیات گمانه زنی، به طور قطع نمی توان گفت عملکرد بنا در دوره های مختلف و در مقاطع زمانی خاص چه بوده و تا چه زمانی مورد استفاده قرار می گرفته است.

همانطور که گفته شد قلعه‌ بلده‌ پس‌ از انقراض‌ سلسله‌پادوسپانی‌ به‌ دست‌ صفویان‌ و تسلط‌ این‌ خاندان‌ بر منطقه‌ نور و کجور فعلی‌ همانند سایر قلاع‌ طبرستان‌ خراب ‌و ویران‌ شد و در صورت‌ مرمت‌ می‌تواند به‌ یکی‌ از جاذبه‌های‌ بی‌ نظیر جهانگردی‌ تبدیل‌ شود.

 قلعه پولاد بلده

معضلات قلعه پولاد

كارشناسان و گردشگران در استان مازندران از وضعيت قلعه پولاد در بخش بلده شهرستان نور ابراز نگراني کرده اند و برنامه‌ريزي براي جلوگيري از تخريب معروفترين قلعه بر جاي مانده شمال ايران را ضروري دانسته اند.

خبرگزاري ايرنا گزارش داده است کارشناسان بر ضرورت ارائه و اجراي طرحهاي جامع براي صيانت از اين يادمان و ميراث گرانبهاي فرهنگي و تاريخي كه بر اثر بي‌توجهي رو به فراموشي و تخريب است تاكيد كرده اند.

به‌دنبال تخریب بخشی از قلعه پولاد بلده مازندران معاون میراث‌فرهنگی این استان اعلام کرد، قلعه پولاد بلده برای حفظ و ماندگاری نیازمند ۵۰۰ میلیون اعتبار است.روستای یوش

 

بقعه سلطان احمد بلده

بقعه سلطان احمد بلده دیگر اثر تاریخی بلده است که در داخل شهر بلده در دامنه کوه واقع شده و دومین بنای مرتفع شهرستان نور است. گنبد آن مخروطی است و مصالح آن از آجر و روکش گچ میباشد. در حد فاصل گنبد و بدنه نیز نورگیرهایی تعبیه شده و طاق‌ نماهایی نیز اطراف آن را تزیین کرده ‌اند. گنبد از داخل با مرکب سیاه زینت یافته و گچبری‌ های زیبایی نیز در آن بچشم می خورد. کتیبه چوبی روی صندوق نام شیخ احمد نوری و تاریخ 1102 هجری قمری را دارد.

بقعه سلطان احمد بلده

مناطق گردشگری بلده


از مناطق گردشگری، تفریحی بلده می توان به دره پولاد تنگه که دارای چشمه های متعدد، درختان انبوه و صخره های غول پیکر است اشاره کرد. دره صفرکلا متشکل از چندین دره تو در تو است که طول آن در ارتفاعات پشت روستای نیتل در منطقه کجور امتداد یافته و از جذابترین نقاط گردشگری بلده به شمار می رود. یور باغ یا سرا پرده از آثار به جا مانده از دوره امیر مصدق خواجه نوری می باشد که در قسمت جنوبی رودخانه و در مجاورت بلده خود نمایی می کند که تصویر آن توسط کمال الملک که به همراه ناصرالدین شاه قاجار به بلده سفرکرده بود نقاشی شده وهم اکنون درموزه ملی موجود است. رود نور با سرچشمه گرفتن از ارتفاعات کوه لاوش در قسمت شمالی الیکا و دریافت شعباتی از قریه نسن، میناک، اوزکلا بطاهرکلا و یالرود و پس از طی مسافتی حدود ۱۰۰ کیلومتر به محلی به نام دو آب (هردو رود) وارد و از آن پس به رود لار و هراز می ریزد.

روستای یوش

البته یکی از مهمترین دیدنی های اطراف بلده روستای یوش است که در 7 کیلومتری بلده قرار دارد و شاخص ترین مقصد گردشگری این روستا خانه ی پدری نیما یوشیج در آن است که در دوره ی قاجار و به سبک حیاط مرکزی ساخته شده است و دارای تزئینات زیبا اعم از ارسی ها و گچبری و آجر کاری است و واجد ارزش های معماری دوره ی قاجار است و آرامگاه نیما و خواهرش و یکی از دوستان نزدیکش نیز در حیاط این خانه قرار دارد چراکه نیما یوشیج وصیت کرده بود تا پیکر او را در حیاط خانه ای که در آن چشم به جهان گشوده است به خاک بسپارند. بنابراین باوجود اینکه پدر شعر نو در تهران درگذشت و در قبرستان ابن بابویه به خاک سپرده شده بود بعد از چند سال پیکر او را به این مکان انتقال دادند.

شهر بلده و روستای یوش علاوه بر خانه ی نیما یوشیج دارای ارزش های گردشگری بسیاری از جمله زیبایی های طبیعی است که باعث شده است سفر به یوش و بلده تبدیل به مقصدی پررونق برای گردشگران سراسر کشور شود.  

روستای یوش

روستای یوش

روستای یوش

روستای انگرود

شاید کمتر کسی بداند که استاد بنان، در روستای اَنگِرود از توابع بلده در شهرستان آمل به دنیا آمده است. از سال 1321 صدای غلام حسین بنان به گوش مردم ایران رسید و دیری نگذشت که نام بنان زبان زد همه شد. غلام حسین بنان در اردیبهشت سال 1290 خورشیدی در خانه ی روستایی به دنیا آمد و پس از مهاجرت به تهران از سال 1321 تا دهه ی پنجاه در زمینه موسیقی ملی ایران فعالیت داشت.

استاد بنان

در مجموع اگر قصد سفر به یک منطقه که واجد ارزش های تاریخی، هنری و معماری و همچنین ارزش های طبیعی باشد و چندان هم از تهران دور نباشد را داشتید و قصد سفری یک روزه اما پر بار داشتید سفر به طبیعت زیبای روستای یوش و بلده را از یاد نبرید.